Bergense School
Wie ‘Bergense School’ zegt, denkt aan krachtige, donkere schilderijen met vrije, enigszins kubistisch aandoende vormen, opgezet in aardkleuren, enkele felle kleuraccenten, sterke licht-donker contrasten en een forse penseelstreek. Details zijn weggelaten. Het ging de schilders kennelijk om de essentie. De schilders van de Bergense School hadden een voorkeur voor het stilleven en de menselijke figuur. De beweging werd een eerste originele uiting van wat later het Nederlandse expressionisme zou gaan heten.
'Stilleven met fruit', Henri F. ten Holt, 1942.
Deze gematigd kubistisch-expressionistische schilderstijl werd tijdens de Eerste Wereldoorlog in Amsterdamse kringen van jonge kunstenaars geïntroduceerd door de Fransman Henri Le Fauconnier en gepromoot door Piet van Wijngaerdt. ‘De nieuwe schilderkunst onderscheidt zich door meer innerlijkheid en expressieve kracht’, aldus Piet van Wijngaerdt in 1916. Het dorp Bergen werd vanwege de prachtige natuur en de bijzondere lichtval het centrum van deze nieuwe stroming en zo ontstond al spoedig de naam ‘Bergense School’.
'Lentestemming', Gerrit Willem van Blaaderen, ca 1917 (olie op doek).
Naast de grondleggers zijn de belangrijkste vertegenwoordigers van de Bergense School: Leo Gestel, Arnout Colnot, Dirk Filarski, Piet en Matthieu Wiegman, Else Berg en Mommie Schwarz. Ook de voor de oorlog naar Nederland uitgeweken Belg Gustave de Smet werkte in deze stijl.
De Bergense School werd en wordt vanwege het donkere palet soms ervaren als somber en melancholiek. De tijden waren onzeker. Zelf hebben de schilders zich nooit op deze manier uitgelaten. De donkere tinten geven de werken warmte, intensiteit en diepte en ze stralen de vreugde van het schilderen uit.
De kern van de collectie van Kranenburg wordt gevormd door werken van kunstenaars van de Bergense School. Maar van schilders, beeldhouwers en grafici die onafhankelijk van deze groep in Bergen en omgeving hebben gewoond en gewerkt zijn vertegenwoordigd.
Terug naar boven |
