Van Huis Craen Berch tot Huis Kranenburgh        

Schuin aan de overzijde van het huidige Museum Kranenburgh stond omstreeks 1560 het huis Craen Berch, bewoond door Sebastiaan Craenhals, een van de deelnemers aan de drooglegging van het Bergermeer. Craenhals werd in 1577 door een rondtrekkende bende vermoord. Van het huis rest niets meer.

In 1851 kocht mr Jan Jacob van Reenen uit Amsterdam, op een veiling in Bloemendaal, de Heerlijkheid Bergen. De Heerlijkheid was eigendom van Jhr. W.P. Barnaert van Bergen. De nieuwe Heer van Bergen vestigde zich op het Oude Hof, een 17e eeuwse buitenplaats.

In 1882 trouwde zijn oudste zoon Jacob in Esslingen (Württenberg, Duitsland) met de hoogleraarsdochter Maria Amalie Völter. Jacob liet een huis bouwen op een deel van de door zijn vader gekochte gronden. Dit huis gaf hij de naam van het oude Craen Berch, dat aan de overzijde had gestaan. Toen zijn vader in 1883 stierf, ging de titel 'Heer van Bergen' op hem over. Jacob aanvaardde in 1885 het ambt van burgemeester; het huis Kranenburgh werd toen burgemeesterswoning.

Verbouwingen
Het echtpaar Van Reenen-Völter kreeg vijf kinderen en het huis werd aangepast, o.a. door vergroting van de eetkamer met een serre aan de westzijde en een balkon daarboven. Ook de keuken en de salon werden vergroot. Door de verbouwingen verviel de oprijlaan, die achterom het huis van het ene toegangshek naar het andere liep; er werd een bredere rechthoekige ingangsweg gemaakt. De hoofdlijn van de nu nog bestaande tuinvorm dateert uit die tijd.

Heer van Bergen
In 1923 volgde zoon Hendrik zijn vader op en bekleedde het ambt tot 1946. Niet het ambt van burgemeester, maar wel de titel 'Heer van Bergen' ging over op Jacobs kleinzoon Dolf Lamoraal, en later op achterkleinzoon Hugo, die de - nu symbolische - titel nog steeds voert.

Erfenis van familie Van Reenen-Völter
De familie heeft als goed regent een sterk stempel gedrukt op Bergen en op de ontwikkeling van het dorp. Tot de vele projecten die het echtpaar Van Reenen-Völter eind 19e en begin 20e eeuw tot stand heeft gebracht, behoren de aanleg van de Renbaan (nu Hertenkamp), de aanleg van de Zeeweg en de stichting van Bergen aan Zee. De stoomtrambaan Egmond-Alkmaar-Bergen werd doorgetrokken tot Bergen aan Zee. Het Parnassiapark aldaar werd aangelegd, het Duinmuseum en het Vredeskerkje gebouwd.

In 1952 werden diverse eigendommen van de erven Van Reenen door de gemeente aangekocht: de buitenplaats het Oude Hof met een aantal terreinen voor fl. 310.000,- en de villa Kranenburgh met bijgebouwen, erf, tuin en grond voor fl. 100.000,-.

Huis voor familie, vrienden, kunst en ondernemerschap
Het vroegere woonhuis van het burgemeestersechtpaar Van Reenen is een neo-classicistische villa uit 1882. Dit monument staat op een fraaie en karakteristieke plek, nabij de dorpskern van Bergen, te midden van bossen en duinen, en op steenworp afstand van de zee.
De villa heeft sindsdien aan vele culturele instellingen onderdak geboden: de muziekschool, het K.C.B. (KunstenaarsCentrum Bergen), de Volkshogeschool, de Culturele Raad Noord-Holland en tijdelijk Museum het Sterkenhuis. Lucebert heeft er enige tijd met zijn gezin gewoond en gewerkt, en vele jaren de kunstenares Ans Wortel.

Op 29 april 1993 werd het museum Kranenburgh officieel geopend, op initiatief van drieBergense kunstenaars: Karel Colnot, David Kouwenaar en Kees den Tex.

Museum Kranenburgh 1993-2011

In een periode van achttien jaar heeft Museum Kranenburgh een indrukwekkend tentoonstellingsprogramma gepresenteerd. De Bergense School is op een fantastische manier opnieuw onder de aandacht van het kunstminnend publiek gebracht. Daarnaast is ook veel aandacht besteed aan eigentijdse kunst van onder andere een aantal bij het Kunstenaars Centrum Bergen aangesloten kunstenaars. De belangstelling is nog steeds groeiende. In 2010 vonden maar liefst 26.000 bezoekers de weg naar Museum Kranenburgh. En de belangstelling is zo groot, dat  verwacht wordt dat het nieuwe Kranenburg straks het aantal bezoekers overtreft.

Terug naar boven